Geschiedenis

Van vissersdorp tot wereldberoemde haven- en industriestad

In de 14e eeuw is Rotterdam nog een visserdorp aan de rivier de Rotte. Zeven eeuwen later is deze werkstad met haar haven en industrie een internationale koploper en een centrum van bedrijvigheid. Aan het begin van het nieuwe millennium biedt het gebied ruimte aan uiteenlopende sectoren, waaronder petrochemie, maritieme industrie, agri-business, recycling en nieuwe industrievormen. Dit biedt directe werkgelegenheid aan meer dan 70.000 mensen. Indirect zijn dat er zelfs meer dan 300.000.

Over een gebied van 40 km, van de stad Rotterdam tot aan de Maasvlakte, langs de Nieuwe Waterweg en de A15 ligt 10.500 hectare aan Rotterdamse haven- en industriecomplexen. Deze ‘mainport van Europa’ vormt een knooppunt van logistieke ketens, waarin geclusterde gespecialiseerde havens en maar liefst vijf concurrerende transportmogelijkheden zorgen dat grondstoffen, halffabrikaten en eindproducten hun weg naar de industrie en meer dan 460 miljoen consument weten te vinden.

Het belangrijkste industriële cluster is de petrochemie. Olieraffinaderijen van internationaal formaat, chemische en petrochemische bedrijven, tankopslag- en distributiebedrijven hebben zich in de Rotterdamse haven gevestigd. Er wordt voortdurend gezocht naar nieuwe manieren om synergie te creëren met buurbedrijven. De afvalstromen van de één, vormt de grondstoffen voor de ander.

Rotterdam is uitgegroeid tot de belangrijkste overslaghaven voor secundaire reststromen in Noordwest-Europa en beschikt over verschillende recyclingclusters. Meer dan 1500 kilometer pijpleiding verbindt alle activiteiten en jaarlijks vinden negen miljoen containers hun weg naar het achterland. Jaarlijks meren ruim 30.000 zeeschepen en 133.000 binnenvaartschepen in de havens aan. Ten slotte vormt de Rotterdamse haven de Europese spil voor agrarische producten.

Geschiedenis in vogelvlucht

Een uitdijende stad

Met de ingebruikname van de Nieuwe Waterweg in 1872 begint de onstuimige groei van de Rotterdamse haven. De directe scheepvaartverbinding met de Noordzee trekt veel bedrijven aan. De werkgelegenheid neemt toe door de voortdurende aanleg van nieuwe havens. Mannen als Pincoffs en G.J. de Jongh speelden hier een belangrijke rol in. De bevolking groeit explosief, net als de omvang van de stad. Nieuwe wijken worden uit de grond gestampt en omliggende gemeenten worden geannexeerd. Aan het begin van de 20e eeuw worden Hoek van Holland, Pernis en Hoogvliet ingelijfd.

Wederopbouw met opgestroopte mouwen

Het bombardement op Rotterdam in mei 1940 en de daarop volgende oorlogsjaren heeft een vernietigende uitwerken op stad en haven. Tijdens de wederopbouw toont Rotterdam haar mentaliteit als werkstad. Plannen om stad en havengebied los te koppelen, leiden opnieuw tot de aanleg van nieuwe havengebieden in de richting van de zee. Ten zuiden van de Nieuwe Waterweg ontstaan het Botlekgebied, de Europoort en de Maasvlakte, met enorme tankopslagcapaciteit voor ruwe olie. In Pernis, Rozenburg en verder westwaarts verrijzen grote raffinaderijen. De dorpen veranderen ingrijpend van karakter. Natuurgebieden sneuvelen door de vooruitgang.

Het einde van de groei is nog niet in zicht

De strategische locatie ten opzichte van het Europese achterland en de open verbinding met de Noordzee leidden tot vestiging van grote internationale bedrijven. De nieuwste uitbreiding, de 2e Maasvlakte, verwacht in 2013 haar eerste containers. Dit moet leiden tot toename van de overslag naar vijftien miljoen containers per jaar.

Meer lezen over de beginjaren van de Gezamenlijke Brandweer?

Lees dan het jubileumboek Van veelvoud naar eenvoud 1998 - 2008 dat in het kader van het tienjarig bestaan van de Gezamenlijke Brandweer is geschreven. Het boek is nog steeds verkrijgbaar. Bel of mail het secretariaat voor een exemplaar.